رابطه‌ی اختیار انسان با علم خدا را توضیح دهید؟

جواب: راه رفع این شبهه‌ی مهم، فهم این حقیقت است که ایجاد موجودات، تابع معلوم خداست، نه علم خدا. یعنی چنین نیست که خداوند، موجودات را طبق علم خود، خلق کرده باشد، تا بگوییم جبر است! بلکه همه‌ی استعدادها، معلومِ خدا بوده‌اند و او به نحو حضوری و احاطی، می‌دانسته که هر موجود، چه استعدادی دارد و چگونه استعدادش را به ظهور می‌رساند؛ لذا بر همین اساس، موجودات را همان گونه که هستند، خلق کرده و در واقع، طبق استعداد آن‌ها، به تقاضایشان جواب داده است. بنابراین علم خداوند به اقتضا و استعداد و طلب وجودی انسان‌ها، هیچ منافاتی با اختیار آن‌ها ندارد.