عوامل مؤثر در تربیت

چرا به پسرت انگ می‌زنی به عموش رفته که دست و پا چلفتیه؟
چرا خواب بچه‌هاتو تنظیم نمی‌کنی و آخر‌سر می‌گی همۀ ما ژن شب‌بیداری داریم؟
چرا بداخلاقی می‌کنی و می‌گی مامان و بابام منو این‌طور بار آوردن؟
چرا وقتی از خودت یا دیگران بی‌دقتی می‌بینی، می‌گی ما ایرانیا همه‌مون بی‌دقتیم؟!

دوست من 
اشتباه نکن. ژن و وراثت، شرایط تاریخی و جغرافیایی، اجتماع، اطرافیان، همه روی شخصیت ما اثر دارن. اما درنهایت، خود ما هستیم که انتخاب می‌کنیم چطور باشیم؛ طبق چیزی که شرایط تحمیل می‌کنن یا متفاوت با اون و طوری که خودمون می‌خوایم.

**********

عواملی همچون ژن، محیط، اطرافیان و شرایط تاریخی و اجتماعی در تربیت موثرند؛ اما هیچ‌کدام علت نهایی یا تامه‌ی شکل‌گیری شخصیت انسان نیستند.